Roli i medias ne zhvillimin e shoqerise

23 gusht 2011, Radio Kosova. Cfare gazetarie i duhet Kosoves tri vjet pas shpalljes se pavaresise? A ka ardhur koha e zhvillimit te nje gazetarie te mirefillte ne sherbim te shtetit dhe popullit te Kosoves? Keto jane disa nga pyetjet e shtruara ne debatin me temen “Roli  i medias ne zhvillimin e shoqerise”, te mbajtur sot ne Decan, i cili vie ne vazhden e debatave te financuara nga Fondacioni gjerman “Fridrich Ebert”, te cilat organizohen nga Shoqata e Intelektualeve te Pavarur(SHIP) ne bashkepunim me Klubin e Debatit, ne Decan.

Ngritja e nje sistemi informativ kombtar i cili do t´ishte promotor i zhvillmeve sistemore ne konsolidimin dhe funskionalizimin e shtetit eshte ajo qe i duhet Kosoves. Keshtu  mendon Qani Mehmeti, i cili si gazetar shumevjecar ishte vrojtues i kujdesshem i zhvillimeve ne Kosove dhe deshmitar direkt i i kthesave te medha historike ne dy dekadat e fundit.

“A  mund te merret me mend abrogimi i kushtetutes se tankseve te Millosheviqit dhe shpallja e deklarates se pavaresise apo e Kushtetues se Kaqanikut pa presionet e jashtezakonshem te gazetareve te Kosoves te cilet krijuan opinione per akte te tilla histroike por edhe ne njefare forme, ata delegate qe nuk ishin te bindur i vune perpara aktit te kryer qe ta shpallin deklartatene pavaresise, pavaresisht cmimit qe duhej paguar” ,tha z.Mehmeti duke nxjerr ne pah rolin e medias edhe gjate luftes clirimtare te Kosoves dhe perpjekjet titanike  per ngritjen e nje ushtrie e cila e perkrahur nga populli u konsolidua si nje shembull i panjohur deri atehere ne historine e lufterave te popujve per clirim.

“Perdersia,  kontribui i  i masmedias sot ne konsolidimin dhe funksionalizimin e shtetit te Kosoves nuk eshte as ne nivelin as ne pergjegjesine e duhur, vlereson redaktori aktual ne Radio Kosove, Qani Mehmeti. Pse eshte keshtu ka disa arsye, por perse vazhdon te jete keshtu nuk ka asnje arsye. Me ardhjen e Unmikut ne Kosove, duke dashur qe te mbulohet gjithcka qe ky popull te harroje cka ka ndodh, u grumbulluan ne masmediat e informimit nje numer djemsh dhe vajzas te reja te cilet nuk dinin as germat elementare te alfabetit te gazetarise. Kjo, ngaqe keshtu i duhej Unmikut, vetem te fotografojne gjendjen, pa e hapur asnjehere problemin dhe pa e pasqyruar ate si  duhet”.

Sipas z.Mehmeti, Kosoves i duhet nje gazetari kritike sa ndaj qeverise dhe institucioneve qeveritare, ndaj opozites dhe shoqerise civile, poashtu edhe ndaj mekanzimave nderkomtbar te cilet megjithese jane ketu per t´na ndihmuar, s´mund te jene te pagabueshem, sic prezantohet ne te shumten ne mediat vendore. Eshte koha e nje gazetarie kombtare e cila per 12-te vjet fare pak iu vu ne mbrojtje vlerave te luftes.

“Se nje gje e di: asnje medium ne Kosove nuk i ka mbrojt seriozisht vlerat e luftes  mbi te cilat ne dhe femijet tane po e gezojme lirine dhe shtetsine e Klosoves. Kjo eshte nje prej atyre temave te dhimbshme per te cilat nuk diskutohet. Dhe une e di perse! Sepse, elemente te caktuar, dikur te UNMIK-ut e sot te Euleksit jane te interesuar te mbjellin bindjen se ne Kosove nuk ka ndodh asnje lufte por nje konflikt i vogel. Prandaj duhet barazuar krimin shtetror serb per shfarosjen e popullit te Kosoves me ndonje eksces te ketille ose te atille qe ka mund me ndodh. Kosoves i duhet nje gazetari e cila do te merrej me sfidat e Kosoves dhe te shtendertimit dhe jo nje gazetari e cila per nje grusht parashe qe i merr kendej e andej do te peshtynte, do te sajonte jo vetem te sotmen por edhe traditat dhe kulturen e ketij populli dhe personaliteteve qe e udhehoqen clirimin e Kosoves. Une jam dakord qe te kritikohet puna e qeveritareve, por nuk pajtohem assesi qe t´u  vehet kazma apo lopata institucioneve ende te brishta te shtetit e Kosoves…”.

Sipas analistit, prof.dr.Nexhmedin Spahiut, nje pjese e madhe e mediave nuk i eshte e vetdishme rolit te vet ne demokraci. Se ato krahas kreativitetit, duhet te jene pjese e politikave te shoqerise dhe te dine si duhet vepruar ne momentte te caktuara. Nderkohe qe kjo nuk eshte bere qe nje dekade e me shume ne problemin me te thelle te shtetit dhe te shoqerise sone: ne veriun e Kosoves.

“Ketu e kam parasysh menjehere pasluften kur jane bere deshtim
et me te medha ne kete drejtim. Ne ngjarjet e vitit 2004, kur mediat e Prishtines kane luajtur nje rol negativ duke i shkaktuar nje dem te madh Kosoves, jo vetem materjal ne miliona qe eshte dashur t´i paguaje takspaguesi i Kosoves, por dem ne jete te nejrezve dhe ne perspektiven politike te Kosoves”, tha  z.Spahiu ,sipas te cilit as raportimet per ngjarjet e fundit ne veri nuk ishin ne nivelin e duhur.

 

 “Ndersa, deshtimi i fundit eshte ky i aksionit ne veri, te ashtuquajtur Aksion i Njesise Speciale te Kosoves ne veri i cili u propagandua nga qeveria si nje veprimtari heroike ne interes te Kosoves, por qe ne fakt eshte e kunderta. Dhe ketu, shume media dhe shume gazetare rane ne kete gracke duke e prezantuar deshtimin si sukses”, tha z.Spahiu sipas te cilit, Kosoves ne fushen e informimit  ne Kosove ka mungese te gazetarise hulumtuese sikurse edhe debati, i cili megjithese nuk eshte i kushtueshem si i pari, si pasoje e mungeses se gazetareve por edhe te vet editoreve per  t´u ballafaqur me temat qe jane cytese dhe sfiduese per shqerine e Kosoves.

Zekw Sinanaj, gazetar shumevjecar i cili raportoi edhe nga zonat e luftes, i njeh mire sfidat e gazetarit ne secilen periudhe kohore. Ndersa sot, mungesa e trasnparences dhe e bashkepunimit eshte hendikepi me i madh per gazetarin per te ardhe me shpejtesine e duhur deri te deri te informacioni i sakte nga burimet kryesore, mendon ai.

“Sepse, as ne nivelin qendror institucional as ne nivelin lokal, nuk ka transparence te mjaftueshme. Edhepse eshte miratuar ligji per qasje ne dokumente, qofte ne qeveri apo neper komuna qe te japim informacionet e sakta. Dhe ketu shpeshhere jipet edhe mundesia per manipulime te ndryshme te cilat fusin huti ne opinion. Pra, ne Kosove ne pergjithesi akoma nuk ekziston transaprence e mjaftueshme ne mes te pushtetit dhe mediave ne menyre qe te kemi informacione te  sakta”, tha z.Sinanaj.

Hafiz Gagica, ish kryetar i LDK-se pe diaspore, shembull i veprimtarit ne mergate dhe njeri nder bashkepunetoret me te ngushte te presidentit te ndjere, Ibrahim Rugova, citoi mikun e tij, gazetarin, shkrimtarin, intelektualin e mirefillte, Jusuf Gervallen i cili kishte thene se: “Te jesh gazetar duhet te zoterosh zanatin dhe te jesh i guximshem. Te afirmosh njerezit dhe punet e mira dhe te jesh i rrepte ndaj dukurive negative dhe njerezve te cilet demtojne vendin e shoqerine”.

 “Prandaj une mendoj se pas 12-te vjetesh eshte koha e lirise dhe afirmimit e vlerave te gazetareve te med

henj dhe atyre te cilet dine t´i japin kahje me serioze involvimit dhe afirmimit te frymes kombtare duke ruajtur etiken profesionale, poashtu”, tha z.Gagica, per te shtuar se: “Jemi deshmitarw ne keto 12-te vjet se ne shkrimet e ndryshme gazetarie shume pak ndjehet fryma kombtare e cila afrimon kulturen te tille cfare e kemi, afirmon figurat e kombit e ne te shumten e rasteve, jane shume te njeanshme dhe nese jane te njeanshme, gati del qe ka mungese te gazetareve profesionistel.  Jo qe s´ka Kosova gazetar dhe intelektual, por ne te shumten e rasteve ata i lene anash. Nuk eshte keq te riperseritet qe, Kosova ne te gjitha fushat e ne vecanti ne fushen e informimit ka nevoje per gazetare te zot, te dishem dhe te guximshem…Nese ne Evrope arrin te sjellesh nje informate te besueshme, ti vec e ke kalu pragun dhe apriori ne kur po e hapim nje gazete, perhere vie pytja: \”Athua kush e ka pogu?\” Del nje emision, nje debat dhe them:\”Kush fshieht pas saj?\” Pse?  Dmth eshte investu aq shume ne jovlera!”

“Cfare gazetarie i duhet Kosoves tre vjet e gjysme pas shpalljes se pavaresise? A ka ardhur fundi i “gazetarise se UNMIK-ut dhe te EULEKS-it” dhe ngritjes se gazetarise se Kosoves?\”,  pyet Mehmeti, sipas te cilit ajo qe eshte keshtu deri me tani nuk ka arsye te jete keshtu edhe ne te ardhmen. Prandaj therret institucionet e Kosoves per kthese ne kete drejtim: “Institucionet e Kosoves duhet te ndalen edhe te shohin seriozisht se cfare gazetarie kane? Kosova ka me pas gazetarine sa ka investuar ne te edhe sa ka investuar ne njerezit te cilet do ta ngrisin kete gazetari. E kam thane dhe e perseris: ka ardhur koha qe t´u thuhet stop ketyre matrapazeve ne masmediat e Kosoves dhe qe te hapet diskutimi se cfare gazetarie i duhet Kosoves dhe cfare eshte pergjegjesia per fjalen e lire ne Kosove?!”-shton Mehmeti.

Ne debatin e mbajtur ne Decan ne te cilin moren pjese edhe kryetari i komunes Rasim Selamanj, zyrtar komunal, perfaqesues te prokurorise, gjykatave, policise dhe te OSBE-se u kerkua me shume seriozitet, angazhim dhe guxim nga gazetaret dhe editoret  per te hulumtuar dhe debatuar dukurite shqetesuese ne shoqeri. Poashtu, u kerkua me shume transparence e bashkepunim te institucioneve te Kosoves per te mundesuar informimin sa me te drejt te opinionit publik por edhe zhvillimin e nje gazetarie te mirefillte, e cila eshte me se domosdosheme per te pasqyruar realitetin e sotem ne Kosove.

“Roli i medias ne zhvillimin e shoqerise” vie ne vazhden e debatave te mundesuara nga Fondacioni Gjerman Dridrich Ebert, te cilat organizohen nga Shoqata e Intelektualeve te Pavarur (SHIP) dhe Klubi i Debatit, ne Decan.